پیوندها
» مركز آموزش و پژوهش هاي توسعه و آينده نگري قم
» متون سياسي
» همايش و جشنواره استاني نظام پيشنهادها
» انجمن علوم سياسي ايران
» موسسه مطالعات و پژوهش هاي سياسي
» سياست و پژوهش
» دكتر مهدي مطهر نيا
» دكتر مقصود رنجبر
» دكتر مجتبي مقصودي
» بانک اطلاعات نشریات کشور
» پژوهشکده اطلاعات و مدارک علمی ایران
» پایگاه SID - جهاد دانشگاهی
» ایران پژوهش
» زبان انگلیسی سرایان
» جامعه مترجمان رسمی ایران
» دکتر داود فیرحی
» دکتر نجف لک زایی
» علمی کاربردی استانداری قم
» گردونه(دانشجویان ارشد مجازی دانشگاه تهران)
» فدراسيون گلف
جستجو
 فارسی :: انگلیسی
زندگي سراسر حل مسئله است
صفحه اول  >> مقالات >>
سیاست روز :: سایت شخصی دکتر رضا دلاوری | روش شناسی فلسفه سیاسی
روش شناسی فلسفه سیاسی
موضوع: سياسي
نویسنده: سیدمهدی سیدیان

روش شناسی فلسفه سیاسی

سیدمهدی سیدیان

به نظر می رسد مراد از «فلسفه اسلامی»، سلسله مباحثی است كه بر اساس روش عقلی و با توجه به مبانی اسلامی مطرح می شود. به عبارت دیگر، «فلسفه اسلامی» یعنی فلسفه ای كه نحوه پردازش مباحث در آن با توجه به بنیادهای اصیل اعتقادی دین مبین اسلام صورت گرفته است. اندیشیدن در درون فلسفه اسلامی بدین معناست كه برای مثال، فیلسوف مسلمان هرگز به گزاره ای حكم نخواهد كرد كه با توحید یا معاد در تضاد باشد. به نظر می رسد مهم ترین وجه اسلامی بودن فلسفه در این نكته نهفته است، وگرنه اینكه اسلام برخی موضوعات همچون «ملائكه» را برای فلسفه مطرح كرده است، یا دین اسلام یك سلسله مفاهیمی را مطرح كرد و فلاسفه برای تبیین عقلانی آن برهان اقامه كردند،۱۸ دلیل عمده ای بر اسلامی بودن فلسفه نخواهد بود

بنابراین، فلسفه سیاسی اسلامی هم بدین معناست كه در این علم، مبنا و اساس مباحث برگرفته از اصول اسلامی و خط مشی های دین مبین اسلام است كه البته مهم ترین وجه آن نیز اسلامی بودن روش در فلسفه سیاسی اسلامی است; روشی كه عقلی است، اما عقل متعهدی كه در چارچوب اصول كلی اسلام به كار گرفته می شود و به تولید فكر و اندیشه اقدام می كند. پس اینكه یك سلسله مباحث عقلانی داریم كه ناشی از اسلام است و به عبارت دیگر، اگر اسلام اینها را (مثل بحث «ولایت فقیه») مطرح نمی كرد، ما عقلمان را در این راه به كار نمی گرفتیم، نمی تواند دلیل كافی باشد كه فلسفه سیاسی را اسلامی بدانیم.

به طور خلاصه، به نظر می رسد فلسفه سیاسی اسلامی چیزی بیش از این باشد; یعنی هنر فلسفه سیاسی اسلامی به این نیست كه موضوعاتی را كه اسلام برایش طرح كرده است مورد بحث و بررسی قرار می دهد، بلكه اسلامیت فلسفه سیاسی اسلام به این است كه مبانی و پیش فرض هایی كه بر اساس آنها می توان وارد بحث از فلسفه سیاسی شد، توسط اسلام تعیین شده است; یعنی اگر گفته شده روش فلسفه سیاسی عقلی است، به این معنا نیست كه عقل بدون هیچ معیار و مبنایی به اندیشهورزی می پردازد، بلكه عقل در فلسفه سیاسی اسلام عقلی متعهد است كه از درون فلسفه سیاسی به نهیلیسم و پوچ گرایی منتهی نمی شود. «عقل متعهد» یعنی: آنچه انسان شناسی و معرفت شناسی و جهان شناسی اش برگرفته از دین مبین اسلام است.

مراجعه به متون اصیل فلسفه سیاسی

لازم است در پایان این نوشتار، به یك نكته مهم اشاره شود: یكی از اقدامات اساسی در زمینه فلسفه سیاسی، كه مورد غفلت واقع شده، این است كه پیش از اندیشه ورزی و تأمّل و نظریه پردازی در باب فلسفه سیاسی، كه مبتنی بر روش عقلانی است، باید ابتدا تمام یا دست كم بخش زیادی از آثار كهن فلسفه سیاسی را مطالعه كرد; چرا كه پژوهش و جستار در اندیشه های سیاسی، ابزار تفكر منطقی درباره مسائل كلان تفكر سیاسی را فراهم می آورد. پس لازم است بر سیره طرف داران مكتب «سنّت گرایان علم سیاست»، ابتدا میراث فلاسفه بزرگ دنیای سیاست را مورد مطالعه دهیم و آنگاه برای فلسفیدن سیاسی اقدام كنیم. اسپریگنز معتقد است: آثار خداوندان اندیشه سیاسی، به دلیل آنكه به مسائل همیشگی انسان پرداخته، برای انسان امروز معتبر و مفید است. او بر این باور است كه پژوهشگر كوشنده باید با مراجعه مستقیم به منابع اصلی نظریات سیاسی، به یاری جستن از مفاهیم و معیارهای موجود در اندیشه سیاسی گذشتگان دست بزند تا بتواند از سردرگمی اوضاع سیاسی زمان حاضر سر درآورد. اگر قرار باشد كه جامعه مورد مطالعه از وضع «جنگ همه علیه همه» فراتر برود، قطعاً سیاست چیزی بالاتر از مبارزه برای قدرت است. اساساً «جامعه سیاسی» یا اجتماعی مدنی، یك تكاپوی انسانی پر معناست كه مخلوق تعمدّی بشر است و برای به انجام رساندن اهداف مهم و عملی تشكیل شده و اداره می شود. از این رو، اهداف نهایی سیاست از نیازهای زندگی بشر سرچشمه می گیرد.۱۹

محتوای اصلی فلسفه سیاسی آثار فلاسفه بزرگ سیاسی است. البته میان فلسفه سیاسی و تاریخ فلسفه سیاسی تمایز وجود دارد. پس مطالعه تاریخ فلسفه سیاسی به معنای مطالعه فلسفه سیاسی نیست. ویژگی اصلی فلسفه سیاسی دل نگرانی برای كیفیت زندگی كل جامعه سیاسی است. از این رو، مفاهیم عمده در فلسفه سیاسی عبارت است از: ماهیت حكم و آمریت، اطاعت و بیعت، ماهیت و ضرورت غایت جامعه و دولت، علت و چگونگی تشكّل انسان، عدالت، آزادی و برابری، طبیعت و نهاد انسان. با دنباله روی از روش متفكران برجسته، می توان علم اندوخت. باید از طریق پی روی از الگوی كاردانان شناخته شده و نه از طریق مطالعه چند كتاب انتزاعی درباره اصول و روش، پی برد كه چگونه باید گیاه شناس، فیزیكدان، یا نظریه پرداز سیاسی شد.۲۰

محاسن آثار سنّتی فلسفه سیاسی

۱) دستاوردهای كاملی هستند، گرچه تماماً راه حل های نظام یافته ای نیستند

۲) مقایسه پذیرند، اما باید با تلاش و صرف وقت فراوان، رمزهای آنها را شكافت و دریافت كه مباحث و موضوعات آثار نظریات سیاسی كاملا پرمعناست و مشمول مرور زمان نمی شود

۳) یكی از اساسی ترین تجلّیات كوشش بشر برای منطقی بودن در قالب آثار كلاسیك فلسفه سیاسی نمود یافته است; چون انسان در آنها تلاش دارد به موجودی تبدیل شود كه زندگی روزمرّه اش توسط عقل اداره می شود.۲۱

بنابراین، برای درك اهمیت و محتوای نظریات سیاسی، هیچ روشی نمی تواند جای مطالعه مستقیم آثار را بگیرد. مطالعه مستقیم متون نظریات سیاسی به جنبه هایی روشن كننده ای كه شارحان صرفاً به آنها اشاره می كنند، حیات می بخشد.

گرچه افلاطون و ارسطو به صراحت بیان می كردند كه روش علومِ كاملا مجرّد همچون ریاضیات را نمی توان در مطالعه سیاست به كار گرفت و ارسطو نیز سیاست را در حوزه عقل عملی می دانست، اما تلاش گسترده ای صورت می گیرد تا از عصر نوزایی به بعد، علوم سیاسی را یك علم انسانی بریده از فلسفه جلوه دهند، ولی حركت مجدّد به سوی سنّت فلسفی و داغ تر شدن بحث های فلسفه سیاسی، حكایت از بازگشت به سیره گذشته ای دارد كه توسط سقراط و افلاطون و ارسطو پایه ریزی شد.

نتیجه گیری

امروزه در محافل آكادمیك و در میان متفكران و نظریه پردازان دنیای سیاست، از «فلسفه سیاسی» به عنوان شاخه ای مستقل در كنار دیگر عرصه های تفكر و اندیشه یاد می شود. به یقین، چنین علمی روش شناسی خاص خود را می طلبد. با بررسی متون كلاسیك و آثار فخیم و برجسته فلسفه سیاسی غرب و اسلام، می توان به استحصال روش شناسی آنها اقدام كرد. در این صورت، حاصل تلاش به عنوان «روش شناسی در فلسفه سیاسی» تلقّی خواهد شد; زیرا در آثار باستان، كلاسیك و معاصر به دنبال فلسفه سیاسی و روش آن بوده ایم. اما این نوشتار، بر آن بود تا فارغ از دیدگاه خاص هر یك از فلاسفه سیاسی، به تعریف و تبیین «روش شناسی فلسفه سیاسی» دست یابد.

اساساً از «روش» به عنوان اصلی ترین شاخصه و معیار معتبر در هر علم یاد می شود. «روش» یعنی: شیوه راهبردی نظریه پرداز كه با آن قلم زده و اقدام به تولید فكر و اندیشه نموده است. به یقین، فلسفه سیاسی مبتنی بر روش عقلی است. به عبارت دیگر، فیلسوف سیاسی با تكیه بر جهان بینی و معرفت شناسی خاص خود و بر اساس نوع تلقّی اش از دنیای نظری سیاست و با استفاده از روش عقلی، دست به كار شده و فلسفه سیاسی تدوین می نماید. البته در دنیای اسلام و با تكیه بر جهان بینی خاص آن و معرفت شناسی ویژه از انسان و جهان، تفاوت شگرفی را در مبنا و جلوه عینی آن، شاهد خواهیم بود. باید اذعان كرد كه روش در اینجا همچنان عقلی است; یعنی تمامی مطالب و نظریه پردازی ها با استفاده از ابزار «عقل ـ البته نه عقل ابزاری ـ صورت می گیرد. پر واضح است كه تلقّی یك فیلسوف مسلمان از عقل كاملا متفاوت از كسانی خواهد بود كه از دین و آیین دیگری هستند یا اصولا بریده از عالم ماورا بوده و یا چندان نقشی برای متافیزیك در شئون زندگی خود ـ و البته در عقل گرایی و خردورزی خویش ـ قایل نیستند.

فیلسوف مسلمان با سیراب شدن از سرچشمه دین و وحی و با استفاده از عقل متعهد و پایبند به اصول انسانی و دینی و فارغ از خطاهای فاحش خردورزی دیگران، دست به فلسفیدن سیاسی می زند. پس باید توجه نمود كه روش همچنان عقلی است، اما برایند این عقلورزی كاملا متفاوت است. بی آنكه انحرافی از محتوای فلسفه سیاسی به سوی عرصه های دیگر علوم، كه دارای روش و شیوه متفاوت است، صورت پذیرد فیلسوف سیاسی مسلمان به تدوین فلسفه سیاسی اقدام می كند. خروج از محتوای فلسفه سیاسی ممكن است در قالب اندیشه سیاسی، كلام سیاسی و حتی فقه سیاسی صورت گیرد. در زلالی اندیشه و ناب بودن آن و در عین حال، برخوردار بودن از شیوه عقلی محض، می توان از فارابی به عنوان یك مثال تام و تمام دم زد

فهرست منابع

الف) كتاب‌ها

اتسلندر، پیتر; روش‌های تجربی تحقیق اجتماعی; بیژن كاظم‌زاده، مشهد: آستان قدس رضوی، معاونت فرهنگی، .۱۳۷۱

اسپریگنز، تامس; فهم نظریه‌های سیاسی; فرهنگ رجایی، تهران: آگاه، .۱۳۷۰

استنفورد، مایكل; درآمدی بر فلسفه تاریخ: هستی شناسی، شناخت شناسی، روش‌شناسی; احمد گل‌محمدی، تهران: نی، .۱۳۸۲

اشتراوس، لئو; فلسفه سیاسی چیست؟; فرهنگ رجایی، تهران: انتشارات علمی فرهنگی، .۱۳۷۳

باقر زاده، احد; روش تحقیق در علوم اجتماعی; قم: وثوق، .۱۳۸۳

بشیریه، حسین; عقل در سیاست: سی و پنج گفتار در فلسفه، جامعه شناسی و توسعه سیاسی; تهران: نگاه معاصر، .۱۳۸۲

بلوم، ویلیام تی; نظریه‌های نظام سیاسی: كلاسیك‌های اندیشه سیاسی و تحلیل سیاسی نوین; احمد تدین، تهران: آران، .۱۳۷۳

پالمر، مونتی و اشترن، لاری و گایل، چارلز; نگرشی جدید به علم سیاست; منوچهر شجاعی، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه، .۱۳۶۷

پوپر، كارل ریموند; اسطوره چارچوب )در دفاع از علم و عقلانیت(; علی پایا، تهران: طرح نو، .۱۳۷۹

پوپر، كارل ریموند; جهان باز و دشمنانش; عزت‌الله فولادوند، تهران: خوارزمی، .۱۳۶۴

پوپر، كارل ریموند; حدس‌ها و ابطال‌ها: رشد شناخت علمی; احمد آرام، تهران: شركت سهامی انتشار، .۱۳۶۳

پوپر، كارل ریموند; منطق اكتشاف علمی; احمد آرام، تهران: سروش، ۱۳۷۲

پولادی، كمال; از دولت اقتدار تا دولت عقل در فلسفه سیاسی مدرن; تهران: مركز، .۱۳۸۰

پی، ارل; روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی; رضا فاضل، تهران: سمت، .۱۳۸۱

تیندر، گلن; تفكر سیاسی; محمود صدری، تهران: علمی و فرهنگی، .۱۳۷۴

چالمرز، آلن; چیستی علم )درآمدی بر مكاتب علم شناسی فلسفی(; سعید زیباكلام، تهران: علمی و فرهنگی، .۱۳۷۴

چیلكوت، رونالد; نظریه‌های سیاست مقایسه‌ای; وحید بزرگی، علیرضا طیب، تهران: موسسه خدمات فرهنگی رسا، .۱۳۷۷

حافظ نیا، محمدرضا; مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی; تهران: سمت، .۱۳۸۱

حافظنیا، محمدرضا; مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی; تهران: سمت، .۱۳۸۰

حشمت‌زاده، محمدباقر; مسایل اساسی علم سیاست; تهران: موسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، .۱۳۸۰

خلیلی شورینی، سیاوش; روش‌های علمی تحقیق در علوم انسانی; تهران: یادواره كتاب، .۱۳۷۵

داوری اردكانی، رضا; درباره علم; تهران: هرمس، .۱۳۷۹

دكارت، رنه;گفتار در روش; محمدعلی فروغی، تهران: .۱۳۴۲

دورتیه، ژان فرانسوا; علوم انسانی گستره شناخت‌ها; مرتضی كتبی و دیگران، تهران: نی، .۱۳۸۲

دوورژه، موریس; روش‌های علوم اجتماعی; خسرو اسدی، تهران; امیركبیر، .۱۳۷۵

راین، آلن; فلسفه علوم اجتماعی; عبد الكریم سروش، تهران: علمی و فرهنگی، .۱۳۶۷

رودی، كارلتون و دیگران; آشنایی با علم سیاست; ج _۱تهران: امیر كبیر، دوم، .۱۳۵۱

روزنتال، فرانس; نفوذ علوم یونان باستان در اسلام;

ژری ارس، هانری; بررسی راه‌های شناخت علم، شبه علم و علم دروغین; عباس باقری، تهران: نی، .۱۳۷۹

سریع‌القلم، محمود; روش تحقیق در علوم سیاسی و روابط بین‌الملل; تهران: نشر و پژوهش فرزان روز، .۱۳۸۰

سزگین، فؤاد; گفتارهایی پیرامون تاریخ علوم عربی و اسلامی; محمدرضا عطایی، مشهد: آستان قدس رضوی، .۱۳۷۱

سی. ای. موزر و جی، كالتون; روش تحقیق در علوم اجتماعی; كاظم ایزدی، تهران: كیهان، .۱۳۷۴

شاله، فلیسین; شناخت روش علوم یا فلسفه علمی; یحیی مهدوی، تهران: دانشگاه تهران، .۱۳۴۷

طاهری، ابوالقاسم; روش تحقیق در علوم سیاسی; تهران: قومس، .۱۳۸۰

طباطبایی، سید جواد; درآمدی فلسفی بر تاریخ اندیشه سیاسی در ایران; تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه، .۱۳۶۷

عاملی، حشمت‌الله; مبانی علم سیاست; تهران: كتابخانه ابن سینا، .۱۳۴۶

فروند، ژولین; آراء و نظریه‌ها در علوم انسانی; علی محمد كاردان، تهران: مركز نشر دانشگاهی، .۱۳۶۲

كاظمی، سید علی اصغر; روش و بینش در سیاست: نگرش فلسفی، علمی و روش شناختی; تهران: موسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، .۱۳۷۴

كپالا، سرانا; روش‌شناسی تطبیقی در علوم اجتماعی; رحیم فرخ‌نیا، گناباد: مرندیز، .۱۳۷۳

كریپندورف، كلوس; تحلیل محتوا مبانی روش‌شناسی; هوشنگ نایبی، تهران: نی، .۱۳۸۳

كیوی، ریموند و كامپنهود، لوك وان; روش تحقیق در علوم اجتماعی )نظری و عملی(; عبدالحسین نیك‌گهر، تهران: فرهنگ معاصر، .۱۳۷۰

گولد، جولیس و كولب، ویلیام ال.; فرهنگ علوم اجتماعی; جمعی از مترجمان، محمدجواد زاهدی مازندرانی )ویراستار(، تهران: مازیار، .۱۳۷۶

لیتل، دانیل; تبیین در علوم اجتماعی درآمدی به فلسفه علم الاجتماع; عبدالكریم سروش، تهران: صراط، .۱۳۷۳

لیدمان، سون اریك; تاریخ عقاید سیاسی از افلاطون تا هابرماس; سعید مقدم، تهران: دانش ایران، .۱۳۷۹

مارش، دیوید و استوكر، جری; روش و نظریه در علوم سیاسی; امیر محمد حاجی یوسفی، تهران: پژوهشكده مطالعات راهبردی، .۱۳۷۸

ماركوزه، هربرت; انسان تك ساحتی; محن مؤیدی، تهران: امیر كبیر، .۱۳۶۳

مانهایم، كارل و ریچ، ریچارد; روش‌های تحقیق در علوم سیاسی: تحلیل تجربی; لیلا سازگار، تهران: مركز نشر دانشگاهی، .۱۳۷۷

محمد امزیان، محمد; روش تحقیق علوم اجتماعی از اثبات‌گرایی تا هنجارگرایی; عبدالقادر سواری، قم: پژوهشكده حوزه و دانشگاه، المعهد العالمی للفكر الاسلامی، .۱۳۸۰

مدنی، سید جلال‌الدین; مبانی و كلیات علوم سیاسی; جبی‌جاج، .۱۳۷۲

مك نیل، پاتریك; روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی; محسن ثلاثی، تهران: آگاه، .۱۳۷۶

نبوی، بهروز; مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم اجتماعی; تهران: كتابخانه فروردین، .۱۳۶۷

نراقی، یوسف; روش‌شناسی علوم اجتماعی; تهران: انتشار، .۱۳۶۵

نصیری، منصور; روش‌شناسی علم و الهیات; قم: مركز انتشارات موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی )ره(، .۱۳۸۳

نوذری، حسینعلی; فلسفه تاریخ ، روش‌شناسی و تاریخنگاری; حسینعلی نوذری، تهران: طرح نو، .۱۳۷۹

نوری كوتنایی، نظام الدین; روش‌شناسی "متدولوژی"; ج‌بی جاج: زهره، .۱۳۵۷

هال، لویس ویلیام هلزی; تاریخ و فلسفه علم; عبدالحسین آذرنگ، تهران: سروش، دوم، .۱۳۶۹

هومن، حیدرعلی; پایه‌های پژوهش در علوم رفتاری، شناخت روش علمی; تهران: سلسله، .۱۳۶۶

وینچ، پیتر; ایده علم اجتماعی; تهران: سمت، .۱۳۷۲

 

 

 

 

ب) مقالات

احمد وند، شجاع; فرایند تدوین معرفت شناسی و روش‌شناسی فقه سیاسی شیعه; تهران: فصلنامه پژوهشنامه متین، ش _۱۰بهار .۱۳۸۰

افضلی، رسول; روش‌شناسی در اندیشه سیاسی غرب; روزنامه انتخاب، ۲۱و .۲۲/۳/۱۳۷۹

الهاشمی، كامل; ارتباط فلسفه سیاسی و فلسفه الهی; محمدحسن معصومی، قم: فصلنامه حكومت اسلامی، ش _۲زمستان .۱۳۷۵

پزشكی، محمد; چیستی فلسفه سیاسی اسلامی; قم: فصلنامه علوم سیاسی، ش _۱۷بهار .۱۳۸۱

پزشكی، محمد; روش تفكر سیاسی بر اساس فیلسوفان مشّاء; قم: فصلنامه علوم سیاسی، ش _۲۲تابستان .۱۳۸۲

جهانبگلو، رامین; فلسفه سیاسی چیست؟; متن سخنرانی در ۱۴اسفند ماه ۱۳۸۱در دانشكده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، اینترنت: www.bashgah.net

حاجی‌حیدری، حامد; قواعد نوین نظریه‌پردازی در علوم اجتماعی مراحل اساسی اندیشه در فلسفه اجتماعی; رسالت، .۲۳/۱۲/۱۳۸۲

حقیقت، سید صادق; آشفتگی مفاهیم سیاسی در ایران معاصر; قم: فصلنامه علوم سیاسی، ش _۲۴زمستان .۱۳۸۲

حقیقت، سید صادق; بحران روش‌شناسی در علوم سیاسی; قم: فصلنامه علوم سیاسی، ش _۲۲تابستان .۱۳۸۲

حقیقت، سید صادق; نقدی بر روش‌شناسی فلسفه سیاسی و علم سیاست; قم: فصلنامه علوم سیاسی، ش _۲۳پاییز .۱۳۸۲

حقیقت، سید صادق; نگاهی به فلسفه سیاسی در اسلام; فصلنامه حكومت اسلامی، ش _۲زمستان .۱۳۷۵

فیرحی، داود; روش‌شناسی اندیشه سیاسی ابن‌رشد; تهران: مجله دانشكده حقوق و علوم سیاسی، ش _۶۳بهار .۱۳۸۳

فیرحی، داود; روش‌شناسی اندیشه سیاسی در فلسفه غربِ تمدّن اسلامی; قم: فصلنامه علوم سیاسی، ش۱۳۸۲. _۲۲

محمودی، سید علی; روش‌شناسی در علم سیاست و فلسفه سیاسی )روش ارسطویی، دیالكتیك سقراطی، گفتمان فرانوگرایی(; تهران: ماهنامه اطلاعات سیاسی اقتصادی، شماره .۱۵۳۱۵۴

مصباح‌یزدی، محمدتقی; فلسفه سیاسی اسلامی )گفتوگوی مجله پویا با آیت‌الله مصباح یزدی، ( _۹/۴/۱۳۸۲قم: ماهنامه پویا. )متن این گفتوگو، هنوز منتشر نشده است(.

ملكیان، مصطفی; روش‌شناسی در علوم سیاسی; گفتوگو با مصطفی ملكیان; قم: فصلنامه علوم سیاسی، ش _۱۴تابستان .۱۳۸۰

موتن، عبدالرشید; روش‌شناسی اسلامی در علم سیاست; محمد شجاعیان، قم: فصلنامه علوم سیاسی، شماره _۸بهار .۱۳۷۳

نوروزی، محمدجواد; نظریه‌سازی در علوم اجتماعی: با تأكید بر نقش پیش‌فرض و پارادایم; قم: ماهنامه معرفت، شماره .۷۲

پی نوشت ها

۱ـ بهاءالدین خرمشاهی، فرار از فلسفه، زندگینامه خودنوشت فرهنگی، تهران، جامی، ۱۳۷۷، ص ۹.

۲ـ آنتونی كوئنتین، فلسفه سیاسی، ترجمه مرتضی اسعدی، تهران، الهدی، ۱۳۷۱، ص ۱۱.

۳ـ لئو اشتراوس، فلسفه سیاسی چیست؟، ترجمه فرهنگ رجایی، تهران، علمی فرهنگی، ۱۳۷۳، ص ۳.

۴ـ عبدالرحمن عالم، تاریخ فلسفه سیاسی غرب: از آغاز تا پایان سده‌های میانه، تهران، وزارت امورخارجه، ۱۳۷۶، ص ۱۵.

۵ـ همان، ص ۱۵.

۶ـ عبدالرحمن عالم، تاریخ فلسفه سیاسی غرب: عصر جدید سده نوزدهم، تهران، تهران، وزارت امورخارجه، ۱۳۷۶، ص ۱۵.

۷ـ محمّدجواد نوروزی، فلسفه سیاست، قم، مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره)، ۱۳۷۷، ص ؟؟؟

۸ـ محمّدباقر حشمت‌زاده، مسائل اساسی علم سیاست، تهران، كانون اندیشه جوان، ۱۳۷۷، ص ۴۷.

۹ـ كریستیان دلاكمپانی، فلسفه سیاست در جهان معاصر، ص ۲۹۰ـ۲۹۳.

۱۰. Method.

۱۱. methodology.

۱۲. procedure.

۱۳ـ رونالد چیلكوت، نظریه‌های سیاست مقایسه‌ای، ص ۲۸.

۱۴ـ سید صادق حقیقت، «بحران روش‌شناسی در علوم سیاسی»، علوم سیاسی، ش ۲۲، ص ؟؟؟

۱۵ـ همان.

۱۶. science.

۱۷ـ تامس اسپریگنز، فهم نظریه‌های سیاسی، ص ۲۳۲ـ۲۳۳.

۱۸ـ محمّدتقی مصباح، «فلسفه سیاسی اسلامی; گفتوگو با آیهٔ‌اللّه مصباح، پویا، ۹/۴/۱۳۸۲ نسخه منتشر نشده.

۱۹ـ تامس اسپریگنز، پیشین، ص ۱۵ـ۲۰.

۲۰ـ همان، ص ۳۷.

۲۱ـ همان، ص ۳۷ـ۴۰.

 

1393/4/18
پر بازدید
1391/3/15: مارسل موس
1391/3/12: تیون ون دایک
1391/5/10: نوربرت الياس Norbert Elias
1391/4/18: کلود لوفور(1924-2010)
1391/3/18: معرفی و ارزیابی کتاب/روش شناسی علوم سیاسی
آخرین مطالب
1397/11/21: انسان بي نقص
1397/11/21: درس‌گفتارهای عدالت همراه با مایکل سندل
1397/10/3: مغالطه‌هاي پر كاربرد
1397/10/1: هرتزوگ نوشته سال بلو
1397/10/1: رولشتاین اثر سال بلو
بدون نظر

نام
پست الکترونیکی
وب سایت
متن
کد امنیتیکد
تکرار کد امنیتی حساس به حروف کوچک و بزرگ
مطالب مهم

قانون تشکیلات و آئین دادرسی دیوان عدالت اداری در نظم حقوقی کنونی

            مولف : محمدرضا دلاوری (قاضی دیوان عدالت اداری)

 

مسئولیت مدنی ناشی از افشای اسرار پزشگی در حقوق ایران و حقوق کامن لا

              مولف: محمد حسین دلاوری

سخن برگزیده
انسان هيچ وقت به اندازه آن خود راگول نمی زند که خيال می کند ديگران را فريب داده است. (روشفوکو)
شعر
گر می نخوری طعنه مزن مستانرا
بنیاد مکن تو حیله و دستانرا
تو غره بدان مشو که می مینخوری
صد لقمه خوری که می غلام‌ست آنرا
خيام
حدیث
عالی ترين درجه علم آن است که با عمل توام باشد. - امام علی(ع)
دمی با حافظ
ساقیا آمدن عید مبارک بادت

وان مواعید که کردی مرواد از یادت

در شگفتم که در این مدت ایام فراق

برگرفتی ز حریفان دل و دل می‌دادت
کنتور
امروز:
    بازدید: 297
    صفحات مرور شده: 340
روز گذشته:
    بازدید: 402
    صفحات مرور شده: 424
جمع کل:
    بازدید: 7134694
    صفحات مرور شده: 22678652